{"id":2881,"date":"2022-01-28T19:09:00","date_gmt":"2022-01-28T19:09:00","guid":{"rendered":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/?p=2881"},"modified":"2022-01-30T19:11:44","modified_gmt":"2022-01-30T19:11:44","slug":"usmiech-lata-w-oazie-bungera","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php\/usmiech-lata-w-oazie-bungera\/","title":{"rendered":"U\u015bmiech lata w Oazie Bungera"},"content":{"rendered":"\n

Czasem u\u015bmiech pojawia si\u0119 na d\u0142u\u017csz\u0105, czasem na kr\u00f3tsz\u0105 chwil\u0119. Podobnie jest z latem na Antarktydzie – wszak to w\u0142a\u015bnie teraz na p\u00f3\u0142kuli po\u0142udniowej panuje ta pora roku.<\/em><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

80 dzie\u0144 wyprawy<\/h3>\n\n\n\n

66\u00b016\u201929\u201d S, 100\u00b045,00\u201d E, Tz=+2\u00b0C, Tw=20\u00b0C, Patm= 981 hP<\/p>

Dzi\u015b do Oazy Bungera przysz\u0142o Ono. Lato. Prognozy m\u00f3wi\u0105, \u017ce potrwa trzy dni. Z wra\u017cenia jezioro zsinia\u0142o, jakby l\u00f3d pocz\u0105\u0142 si\u0119 topi\u0107. Ale co to za lato, kiedy \u017caden ptak nie za\u015bpiewa, kwiat si\u0119 nie rozwinie, nawet kret z nory nie wyjdzie. Ale mo\u017cna zej\u015b\u0107 do trzech warstw odzie\u017cy polarnej. To ju\u017c co\u015b.<\/p>

Lepiej, gorzej, ale potrafimy adaptowa\u0107 si\u0119 do \u017cycia w r\u00f3\u017cnych miejscach na Ziemi. A bywaj\u0105 miejsca trudne do \u017cycia, na przyk\u0142ad takie pustynie. R\u00f3\u017cnica temperatur mi\u0119dzy najgor\u0119tszymi a najzimniejszymi pustyniami si\u0119ga 150\u00b0C, je\u015bli por\u00f3wna\u0107 antarktyczny interior do Death Valley w Kalifornii. Skrajno\u015bci to jednak nie to samo, co \u015brednia temperatura\u00a0planety, a ta szacowana jest dzi\u015b na oko\u0142o 17\u00b0C. M\u00f3wi si\u0119 o niej cz\u0119sto \u201etemperatura globalna\u201d, cho\u0107 mierzy si\u0119 j\u0105 g\u0142\u00f3wnie na l\u0105dach, a te pokrywaj\u0105 ledwie \u00bc powierzchni Ziemi. Nie b\u0119d\u0119 jednak wybrzydza\u0142. Troch\u0119 wi\u0119cej czy mniej, nie ma du\u017cego znaczenia. Akurat tyle, aby \u017cy\u0107. <\/p>

Ale ciekawe, jakby\u015bmy dali sobie rad\u0119 w minionych epokach geologicznych? Przywykli\u015bmy uwa\u017ca\u0107 Ziemi\u0119 za przytulne i przyjazne gniazdo i pewnie wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas my\u015bli, \u017ce tak by\u0142o zawsze. Troch\u0119 tak, troch\u0119 nie. We\u017amy tak\u0105 temperatur\u0119. Nasza planeta by\u0142a zwykle cieplejsza, czasami (jak na nasze potrzeby) chyba zbyt ciep\u0142a. Przez ostatnie 2 miliardy lat \u015brednia temperatura na powierzchni Ziemi by\u0142a jednak do\u015b\u0107 stabilna, a amplituda zmian by\u0142a rz\u0119du 10\u00b0C (jedni szacuj\u0105 wi\u0119cej, inni mniej). Zdarza\u0142y si\u0119 te\u017c ekstrema w g\u00f3r\u0119 (oko\u0142o 30\u00b0C w kambrze czy eocenie) albo w d\u00f3\u0142, jak obecnie, kiedy do\u015bwiadczamy zimnego ekstremum. Oba bieguny maj\u0105 dzi\u015b temperatur\u0119 ni\u017csz\u0105 od eoce\u0144skiej o 60\u00b0C, cho\u0107 na r\u00f3wniku temperatura jest niewiele ni\u017csza. Ziemia po prostu zamarz\u0142a w ci\u0105gu ostatnich 50 mln lat! Mniejsza o przyczyny, ale tak zimno nie by\u0142o tutaj od p\u00f3\u0142 miliarda lat. Tylko raz, w karbonie (oko\u0142o 300 mln lat temu) sytuacja by\u0142a podobna, cho\u0107 biegun p\u00f3\u0142nocny zapewne nie by\u0142 pokryty lodem. Tyle \u017ce w karbonie tlenu by\u0142o dwa razy wi\u0119cej. Nie prze\u017cyliby\u015bmy w takiej atmosferze nawet kilku tygodni (por. Lambertsen, 1987).<\/p>

Ciep\u0142olubni powiedz\u0105, \u017ce ciep\u0142a Ziemia im pasuje. Ale wystarczy, \u017ce ci\u015bnienie powietrza wahnie si\u0119 o kilka hektopascali, a ju\u017c s\u0142ysz\u0119 narzekania, \u017ce g\u0142owa boli, spa\u0107 si\u0119 chce, do roboty serca nie ma… A w takim mezozoiku, kiedy temperatura by\u0142a o kilka stopni wy\u017csza, niekt\u00f3rzy szacuj\u0105, \u017ce ci\u015bnienie atmosferyczne by\u0142o dwa-trzy razy wy\u017csze ni\u017c dzi\u015b. Wyobra\u017cacie sobie pogodynk\u0119 zapowiadaj\u0105c\u0105 na jutro dwa tysi\u0105ce hektopascali z ok\u0142adem?<\/p>

Za to woda by\u0142a OK. Mo\u017ce nie w oceanie, kt\u00f3ry bywa\u0142 kwa\u015bny ponad miar\u0119, ale wody \u015br\u00f3dl\u0105dowe najprawdopodobniej nadawa\u0142y si\u0119 do picia. W Oazie Bungera te\u017c mo\u017cemy pi\u0107 wod\u0119 wprost z jeziora, bez filtrowania i gotowania.<\/p>

Kilkana\u015bcie stopni Celsjusza, oko\u0142o tysi\u0105ca hektopascali, woda i mniej wi\u0119cej 20% tlenu. To nasz \u015bwiat. Lepiej w nim nie gmera\u0107, bo b\u0119dzie k\u0142opot.<\/p>

Dzi\u015b gotuj\u0119, sprz\u0105tam, dogl\u0105dam monitoring\u00f3w, szukam meteoryt\u00f3w w pobliskiej okolicy (kto\u015b wyzbiera\u0142, czy co?), patrz\u0119 w kalendarz, ile do ko\u0144ca pobytu, bo troch\u0119 mi si\u0119 cni. M\u0142odzie\u017c wyleg\u0142a w teren, wr\u00f3ci za dnia, cho\u0107 oko\u0142o p\u00f3\u0142nocy. Cisza leczy.<\/p>Przes\u0142ane przez Marka Lewandowskiego<\/em><\/cite><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czasem u\u015bmiech pojawia si\u0119 na d\u0142u\u017csz\u0105, czasem na kr\u00f3tsz\u0105 chwil\u0119. Podobnie jest z latem na Antarktydzie – wszak to w\u0142a\u015bnie teraz na p\u00f3\u0142kuli po\u0142udniowej panuje ta pora roku.<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[73],"tags":[],"class_list":["post-2881","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aktualnosci"],"yoast_head":"\nU\u015bmiech lata w Oazie Bungera - Strona Stacji A.B. Dobrowolskiego<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php\/usmiech-lata-w-oazie-bungera\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"U\u015bmiech lata w Oazie Bungera - Strona Stacji A.B. Dobrowolskiego\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Czasem u\u015bmiech pojawia si\u0119 na d\u0142u\u017csz\u0105, czasem na kr\u00f3tsz\u0105 chwil\u0119. Podobnie jest z latem na Antarktydzie – wszak to w\u0142a\u015bnie teraz na p\u00f3\u0142kuli po\u0142udniowej panuje ta pora roku.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php\/usmiech-lata-w-oazie-bungera\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Strona Stacji A.B. Dobrowolskiego\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-01-28T19:09:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-01-30T19:11:44+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Dagmara Bo\u017cek\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Dagmara Bo\u017cek\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dobrowolski.igf.edu.pl\\\/index.php\\\/usmiech-lata-w-oazie-bungera\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dobrowolski.igf.edu.pl\\\/index.php\\\/usmiech-lata-w-oazie-bungera\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Dagmara Bo\u017cek\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dobrowolski.igf.edu.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/7bf55a8697e22825967d7590b5413df4\"},\"headline\":\"U\u015bmiech lata w Oazie Bungera\",\"datePublished\":\"2022-01-28T19:09:00+00:00\",\"dateModified\":\"2022-01-30T19:11:44+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dobrowolski.igf.edu.pl\\\/index.php\\\/usmiech-lata-w-oazie-bungera\\\/\"},\"wordCount\":631,\"articleSection\":[\"Aktualno\u015bci\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dobrowolski.igf.edu.pl\\\/index.php\\\/usmiech-lata-w-oazie-bungera\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dobrowolski.igf.edu.pl\\\/index.php\\\/usmiech-lata-w-oazie-bungera\\\/\",\"name\":\"U\u015bmiech lata w Oazie Bungera - Strona Stacji A.B. Dobrowolskiego\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dobrowolski.igf.edu.pl\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2022-01-28T19:09:00+00:00\",\"dateModified\":\"2022-01-30T19:11:44+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dobrowolski.igf.edu.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/7bf55a8697e22825967d7590b5413df4\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dobrowolski.igf.edu.pl\\\/index.php\\\/usmiech-lata-w-oazie-bungera\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/dobrowolski.igf.edu.pl\\\/index.php\\\/usmiech-lata-w-oazie-bungera\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dobrowolski.igf.edu.pl\\\/index.php\\\/usmiech-lata-w-oazie-bungera\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/dobrowolski.igf.edu.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"U\u015bmiech lata w Oazie Bungera\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dobrowolski.igf.edu.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dobrowolski.igf.edu.pl\\\/\",\"name\":\"Strona Stacji A.B. Dobrowolskiego\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/dobrowolski.igf.edu.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dobrowolski.igf.edu.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/7bf55a8697e22825967d7590b5413df4\",\"name\":\"Dagmara Bo\u017cek\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a9d967d8483f98cbad28f6f1c041aa755c8c307a185fe70263f65b1686785ffb?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a9d967d8483f98cbad28f6f1c041aa755c8c307a185fe70263f65b1686785ffb?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a9d967d8483f98cbad28f6f1c041aa755c8c307a185fe70263f65b1686785ffb?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Dagmara Bo\u017cek\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/dobrowolski.igf.edu.pl\\\/index.php\\\/author\\\/dbozek\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"U\u015bmiech lata w Oazie Bungera - Strona Stacji A.B. Dobrowolskiego","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php\/usmiech-lata-w-oazie-bungera\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"U\u015bmiech lata w Oazie Bungera - Strona Stacji A.B. Dobrowolskiego","og_description":"Czasem u\u015bmiech pojawia si\u0119 na d\u0142u\u017csz\u0105, czasem na kr\u00f3tsz\u0105 chwil\u0119. Podobnie jest z latem na Antarktydzie – wszak to w\u0142a\u015bnie teraz na p\u00f3\u0142kuli po\u0142udniowej panuje ta pora roku.","og_url":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php\/usmiech-lata-w-oazie-bungera\/","og_site_name":"Strona Stacji A.B. Dobrowolskiego","article_published_time":"2022-01-28T19:09:00+00:00","article_modified_time":"2022-01-30T19:11:44+00:00","author":"Dagmara Bo\u017cek","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Dagmara Bo\u017cek","Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php\/usmiech-lata-w-oazie-bungera\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php\/usmiech-lata-w-oazie-bungera\/"},"author":{"name":"Dagmara Bo\u017cek","@id":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/#\/schema\/person\/7bf55a8697e22825967d7590b5413df4"},"headline":"U\u015bmiech lata w Oazie Bungera","datePublished":"2022-01-28T19:09:00+00:00","dateModified":"2022-01-30T19:11:44+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php\/usmiech-lata-w-oazie-bungera\/"},"wordCount":631,"articleSection":["Aktualno\u015bci"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php\/usmiech-lata-w-oazie-bungera\/","url":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php\/usmiech-lata-w-oazie-bungera\/","name":"U\u015bmiech lata w Oazie Bungera - Strona Stacji A.B. Dobrowolskiego","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/#website"},"datePublished":"2022-01-28T19:09:00+00:00","dateModified":"2022-01-30T19:11:44+00:00","author":{"@id":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/#\/schema\/person\/7bf55a8697e22825967d7590b5413df4"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php\/usmiech-lata-w-oazie-bungera\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php\/usmiech-lata-w-oazie-bungera\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php\/usmiech-lata-w-oazie-bungera\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"U\u015bmiech lata w Oazie Bungera"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/#website","url":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/","name":"Strona Stacji A.B. Dobrowolskiego","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/#\/schema\/person\/7bf55a8697e22825967d7590b5413df4","name":"Dagmara Bo\u017cek","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a9d967d8483f98cbad28f6f1c041aa755c8c307a185fe70263f65b1686785ffb?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a9d967d8483f98cbad28f6f1c041aa755c8c307a185fe70263f65b1686785ffb?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a9d967d8483f98cbad28f6f1c041aa755c8c307a185fe70263f65b1686785ffb?s=96&d=mm&r=g","caption":"Dagmara Bo\u017cek"},"url":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php\/author\/dbozek\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2881","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2881"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2881\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2890,"href":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2881\/revisions\/2890"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2881"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2881"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2881"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}