{"id":2251,"date":"2021-12-08T20:41:46","date_gmt":"2021-12-08T20:41:46","guid":{"rendered":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/?p=2251"},"modified":"2021-12-09T10:42:03","modified_gmt":"2021-12-09T10:42:03","slug":"za-strefa-konwergencji-antarktycznej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/?p=2251","title":{"rendered":"Za stref\u0105 konwergencji antarktycznej"},"content":{"rendered":"\n<p><em>Statek &#8220;Akademik Fiodorow&#8221; przekroczy\u0142 magiczn\u0105 lini\u0119 60 stopnia szeroko\u015bci geograficznej po\u0142udniowej. Oznacza to, \u017ce wyprawa znajduje si\u0119 na antarktycznych wodach.<\/em><\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">29 dzie\u0144 rejsu<\/h3>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>51\u00b018,84\u2019 S, 17\u00b039,22\u2019 E, kurs = 180\u00b0, V=14,5 kn, stan morza 6<br><\/p><p>Temperatura wody dramatycznie spad\u0142a i wynosi ju\u017c tylko 1,5\u00b0C. W nocy przeszli\u015bmy przez stref\u0119 konwergencji w\u00f3d o r\u00f3\u017cnych temperaturach, kt\u00f3ra dzieli \u017cycie w oceanie na dwa odmienne biologicznie \u015bwiaty. Powietrze te\u017c wieje ch\u0142odem. Znale\u017ali\u015bmy si\u0119 w strefie dryfu zachodniego, planetarnego pasa transmisyjnego, przenosz\u0105cego z si\u0142\u0105 huraganu masy powietrza z zachodu na wsch\u00f3d. Opu\u015bcili\u015bmy \u201erycz\u0105ce czterdziestki\u201d i weszli\u015bmy w stref\u0119 wp\u0142yw\u00f3w \u201ewyj\u0105cych pi\u0119\u0107dziesi\u0105tek\u201d. Z deszczu pod rynn\u0119.<\/p><p>Kapitan manewruje poprzez zmienne w czasie gradienty ci\u015bnienia atmosferycznego, dzi\u0119ki czemu unikamy du\u017cych k\u0142opot\u00f3w. \u015arednia amplituda kiwania w p\u0142aszczy\u017anie prostopad\u0142ej do osi lodo\u0142amacza nie przekracza 20\u00b0 (klinometr wykona\u0142em samodzielnie, zawieszaj\u0105c d\u0142ugopis na poziomej \u017cy\u0142ce \u2013 pan S\u0142odowy by\u0142by zadowolony). Jednak w porywach wychylenia s\u0105 na tyle du\u017ce, \u017ce przed chwil\u0105 straci\u0142em kontakt z biurkiem, odje\u017cd\u017caj\u0105c na krze\u015ble w kierunku drzwi. <\/p><p>Adam i Wojtek, kt\u00f3rzy mieszkaj\u0105 na ni\u017cszym pok\u0142adzie, nie prze\u017cywaj\u0105 takich dramat\u00f3w. Wojtek t\u0142umaczy, \u017ce u nich krzes\u0142o przesunie si\u0119 mniej, bo s\u0105 bli\u017cej osi rotacji kiwaj\u0105cego si\u0119 statku. Zdolniejsi uczniowie fizyki rozrysuj\u0105 sobie ten przypadek bez problemu. Monika zignorowa\u0142a bujanie i uczy si\u0119 rosyjskiego.<\/p><p>Gdzie\u015b za horyzontem le\u017cy Antarktyda. Jeszcze jej nie wida\u0107, ale nied\u0142ugo pojawi\u0105 si\u0119 lodowi pos\u0142a\u0144cy tego samotnego kontynentu o \u017ce\u0144skim imieniu. Ciekawe, w j\u0119zyku polskim ka\u017cdy kontynent nosi imi\u0119 \u017ce\u0144skie. Kontynenty mog\u0105, a my nie? Czy s\u0105 w j\u0119zyku polskim m\u0119skie imiona rodzaju \u017ce\u0144skiego? Utkwi\u0142o mi w pami\u0119ci Jan Maria, innych nie pami\u0119tam.<\/p><p>Dla wi\u0119kszo\u015bci z nas lodowata natura Antarktydy wydaje si\u0119 oczywista. Ma\u0142o kto pyta (poza naukowcami, bo stawianie takich pyta\u0144, to ich zawodowy obowi\u0105zek), dlaczego Antarktyda pokryta jest lodem. A przecie\u017c zaledwie 100 mln lat temu by\u0142o inaczej. Antarktyda wraz z Australi\u0105 cieszy\u0142y si\u0119 umiarkowanie ciep\u0142ym klimatem, tworz\u0105c siostrzan\u0105 par\u0119 po\u0142\u0105czon\u0105 kontynentalnymi wi\u0119zami. A\u017c wi\u0119zy p\u0119k\u0142y. Bezwzgl\u0119dny ryft pogna\u0142 Australi\u0119 na p\u00f3\u0142noc, Antarktyd\u0119 na po\u0142udnie\u2026 Z \u017calu za Australi\u0105, Antarktyda zala\u0142a si\u0119 lodowymi \u0142zami i tak, nieutulona w \u017calu, od blisko 30 mln lat pozostaje okryta bia\u0142ym trenem. Australia za\u015b, wyp\u0142akawszy ostatni\u0105 \u0142z\u0119, z wolna zamienia si\u0119 w pustyni\u0119. <\/p><p>Nie nale\u017cy rozdziela\u0107 rodze\u0144stwa.<\/p><cite><em>Przes\u0142ane przez Marka Lewandowskiego<\/em><\/cite><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Statek &#8220;Akademik Fiodorow&#8221; przekroczy\u0142 magiczn\u0105 lini\u0119 60 stopnia szeroko\u015bci geograficznej po\u0142udniowej. Oznacza to, \u017ce wyprawa znajduje si\u0119 na antarktycznych wodach.<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[73],"tags":[],"class_list":["post-2251","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2251","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2251"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2251\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2254,"href":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2251\/revisions\/2254"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2251"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2251"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2251"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}