{"id":2620,"date":"2022-01-01T09:36:00","date_gmt":"2022-01-01T09:36:00","guid":{"rendered":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/?p=2620"},"modified":"2022-01-03T09:58:05","modified_gmt":"2022-01-03T09:58:05","slug":"odkrywcy-czy-zdobywcy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/?p=2620","title":{"rendered":"Odkrywcy czy zdobywcy…?"},"content":{"rendered":"\n

Do Oazy Bungera zosta\u0142o oko\u0142o 100km<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

53 dzie\u0144 rejsu<\/h3>\n\n\n\n

Wsp\u0142rz. 65\u00b035,76\u2019 S, 93\u00b018,03\u2019 E, kurs = 330\u00b0, V=14.4 kn, stan zalodzenia 9<\/p>

Sylwester by\u0142 wyj\u0105tkowy. Zacz\u0119li\u015bmy wcze\u015bnie, bo od Nowego Roku we W\u0142adywostoku, potem Mirny, Akademik Fedorov, Moskwa, na ko\u0144cu Warszawa. Od 20.00 do 05.00. Znakomita atmosfera, korki od szampan\u00f3w lata\u0142y po jadalni, ta\u0144czono rock-and-roll, \u015bpiewano pie\u015bni i piosenki z akompaniamentem gitary. Niczego nie brakowa\u0142o, szczeg\u00f3lnie lodu.<\/p>

Jest 10.00 rano. Po Sylwestrze cz\u0142owiek wyspany i wypocz\u0119ty, wi\u0119c mo\u017cna pisa\u0107.<\/p>

Odkrywcy, zdobywcy, pierwsi ludzie\u2026 Kto jest kim? Intuicyjnie rozumiem, co znaczy odkry\u0107. Odkrycie wymaga pe\u0142nej wiedzy o stanie rzeczy w chwili odkrycia. Brak tej wiedzy prowadzi do (cytuj\u0119 klasyka) \u201etargania po szczekach\u201d w sprawie pierwsze\u0144stwa odkrycia, ku uciesze postronnych obserwator\u00f3w. Kto bowiem odkry\u0142 Antarktyd\u0119? Bellingshausen (jak chc\u0105 Rosjanie), Palmer (Amerykanie) czy Bransfield (Anglicy)? Czy odkrywc\u0105 jest ten, kt\u00f3ry zobaczy\u0142 kawa\u0142ek l\u0105du ze szkunera, czy ten, kto pierwszy stan\u0105\u0142 na kontynencie? Kto\u015b mo\u017ce wie, jak si\u0119 nazywa\u0142? Ja nie wiem. Pozostaje nieznany, a przecie\u017c w tym sporze odgrywa\u0142by najwa\u017cniejsz\u0105 rol\u0119. Mo\u017ce to by\u0142 Polak? A mo\u017ce Polka?!<\/p>

A co si\u0119 kryje si\u0119 pod s\u0142owem zdoby\u0107? Wszak odkry\u0107 i zdoby\u0107 to nie s\u0105 synonimy, cho\u0107 cz\u0119sto u\u017cywa si\u0119 tych s\u0142\u00f3w zamiennie. Czy odkryte terytorium nale\u017cy si\u0119 odkrywcy, czy zdobywcy? Wysp\u0119 Piotra I (Wielkiego) odkry\u0142 Bellingshausen w roku 1819, ale w 1931 roku zasiedlili j\u0105 Norwegowie, przez co dzi\u015b wyspa nale\u017cy do Norwegii. Niemiec Karl Weyprecht dowodzi\u0142 austriack\u0105 wypraw\u0105, kt\u00f3ra odkry\u0142a nieznan\u0105 ziemi\u0119, nazwan\u0105 Franz Josef Land (na cze\u015b\u0107 cesarza Austro-W\u0119gier), ale zasiedlili j\u0105 Rosjanie i dzi\u015b jest we w\u0142adaniu Rosji. Je\u017celi wi\u0119c zdobycie oznacza przej\u0119cie w posiadanie, to na pewno nie zdobyli\u015bmy Ksi\u0119\u017cyca, nawet je\u015bli odcisk buta Neila Armstronga jest tam do dzi\u015b. Daleko nam do trwa\u0142ej obecno\u015bci na Ksi\u0119\u017cycu, chyba, \u017ce \u015bmietnik ma znaczenie. Armstrong nie by\u0142 ani odkrywc\u0105, ani zdobywc\u0105, by\u0142 natomiast pierwszym cz\u0142owiekiem na Ksi\u0119\u017cycu.<\/p>

Z prawdopodobie\u0144stwem granicz\u0105cym z pewno\u015bci\u0105, pi\u0119ciu ludzi Amundsena byli pierwszymi, kt\u00f3rzy stan\u0119li na biegunie po\u0142udniowym, cho\u0107 \u015blad po ich butach znikn\u0105\u0142 w kilka chwil. Jednak dzi\u015b stoi w tym miejscu stacja Amundsen-Scott, kt\u00f3ra jest materialnym dowodem sta\u0142ej(?) obecno\u015bci cz\u0142owieka na tym biegunie. Cz\u0142owiek zdoby\u0142 biegun, ale czy to oznacza, \u017ce zdoby\u0142 Antarktyd\u0119?<\/p>

To retoryczne pytanie, bo Antarktyd\u0105 zaw\u0142adn\u0105\u0107 nie mo\u017cna. Wiele stacji interioru to pomniki przegranych bitew cz\u0142owieka z surow\u0105 przyrod\u0105. Zielona Antarktyda to pie\u015b\u0144 przysz\u0142o\u015bci w wymiarze geologicznym, a nie pokoleniowym. To co ten kontynent ma do zaoferowania dzisiejszemu cz\u0142owiekowi, to niezmierzone zapasy wody pitnej. By\u0107 mo\u017ce b\u0119dziemy musieli z nich korzysta\u0107, kiedy zasoby w\u00f3d poprzemys\u0142owych przewy\u017csz\u0105 zasoby wody zdatnej do picia, co w\u0142a\u015bnie dzieje si\u0119 na naszych oczach (prognozy z 1995r., EGU, Birmingham, Wlk. Brytania). Globalne ocieplenie to drobiazg przy problemie globalnego ska\u017cenia. To tak\u017ce najnowsza historia planety zapisana w pokrywie lodowej, kt\u00f3ra dzi\u0119ki projektom wierce\u0144 badawczych ods\u0142ania zadziwiaj\u0105ce wie\u015bci z przesz\u0142o\u015bci. Wreszcie to historia planety zapisana w ska\u0142ach przykrytych dzi\u015b grub\u0105, lodow\u0105 ko\u0142dr\u0105. B\u0119dzie jeszcze czas o tym napisa\u0107. \u015awiadomie pomijam kwestie zwi\u0105zane z tzw. zasobami \u017cywymi w\u00f3d antarktycznych, aby nie pisa\u0107 o hekatombie wieloryb\u00f3w, kt\u00f3re zap\u0142aci\u0142y najwy\u017csz\u0105 cen\u0119 za podb\u00f3j po\u0142udnia globu przez cz\u0142owieka.<\/p>

S\u0142o\u0144ce ledwie widoczne zza chmur, wiatr s\u0142aby, temperatura oko\u0142o zera. Ruszyli\u015bmy spod Mirnego i na pe\u0142nym gazie suniemy na Morze Mawsona, pod szelfowy lodowiec Shackletona. Stamt\u0105d helikopterem ju\u017c tylko ok. 100 km do Oazy Bungera.<\/p>Przes\u0142ane przez Marka Lewandowskiego<\/cite><\/blockquote>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Do Oazy Bungera zosta\u0142o oko\u0142o 100km<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[73],"tags":[],"class_list":["post-2620","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2620","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2620"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2620\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2626,"href":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2620\/revisions\/2626"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2620"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2620"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2620"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}