{"id":2665,"date":"2022-01-12T21:27:07","date_gmt":"2022-01-12T21:27:07","guid":{"rendered":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/?p=2665"},"modified":"2022-01-12T21:27:45","modified_gmt":"2022-01-12T21:27:45","slug":"antarktyczne-porzadki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/?p=2665","title":{"rendered":"Pierwsze spotkanie ze Stacj\u0105 Dobrowolskiego"},"content":{"rendered":"\n<p><em>W kolejnym wpisie poznacie nieco kulisy przekazania Polsce Stacji Oazis, przemianowanej w 1959 roku na plac\u00f3wk\u0119 imienia wybitnego polskiego badacza Antarktyki Antoniego Boles\u0142awa Dobrowolskiego, oraz pierwsze wra\u017cenia z dotarcia do Oazy Bungera.<\/em><\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">64 dzie\u0144 wyprawy<\/h3>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>66<sup>o<\/sup>16\u201929\u201d S, 100<sup>o<\/sup>45,00\u201d E, Tz=-1,4C, Tw=17C, Patm.= 981 hP, Vw=1,4 m\/sek<\/p><p>Dwa budynki stacji Dobrowolskiego, \u201eWarszawa\u201d i \u201eKrak\u00f3w\u201d (odpowiednio dalej i bli\u017cej p\u00f3\u0142nocnego brzegu s\u0142odkowodnego jeziora Figurowego) to swoiste wehiku\u0142y czasu. Za drzwiami rozpo\u015bciera si\u0119, poci\u0119ta na\u00a0 puzzle, panorama PRL i ZSRR ko\u0144ca lat 60-70. Wiele puzzli zosta\u0142o wymiecionych przez wichry dziej\u00f3w, ale te, kt\u00f3re zosta\u0142y, jak s\u0142owa klucze przywo\u0142uj\u0105 wspomnienia z dawnych lat. Kilka zmok\u0142ych gazet na stoliku przenosz\u0105 nas do ko\u0144ca roku 1978, kiedy do Oazy wyrusza\u0142a ekspedycja kierowana przez dr Wojciecha Krzemi\u0144skiego. Akurat wtedy, na miesi\u0105c przed wyjazdem, zosta\u0142em przyj\u0119ty na Studia Doktoranckie Instytutu Geofizyki PAN. Pami\u0119tam zdawkow\u0105, ale sympatyczn\u0105 rozmow\u0119 z Panem Wojciechem na schodach w budynku PAST w Warszawie, gdzie mie\u015bci\u0142y si\u0119 zak\u0142ady naukowe Instytutu. Do g\u0142owy mi nawet nie przysz\u0142o, \u017ce b\u0119d\u0119 sta\u0142 w tej samej roli, w tych samych drzwiach stacji Dobrowolskiego 43 lata p\u00f3\u017aniej.<\/p><p>Ju\u017c na pierwszy rzut oka stacja Dobrowolskiego wygl\u0105da nienajlepiej. Zosta\u0142a zbudowana jako stacja Oazis przez Zwi\u0105zek Radziecki w 1956 roku ze sklejki brzozy syberyjskiej impregnowanej bakelitem. Przez 66 lat nie pad\u0142a pod naporem huragan\u00f3w, kt\u00f3rych pr\u0119dko\u015b\u0107 potrafi osi\u0105ga\u0107 w tym miejscu 250 km\/godz. Stacja Oazis zosta\u0142a, wraz z wyposa\u017ceniem, podarowana Polsce dwa lata p\u00f3\u017aniej. Oficjalne przej\u0119cie stacji przez Polsk\u0119 i dzia\u0142aj\u0105c\u0105 w jej imieniu Polsk\u0105 Akademi\u0119 Nauk (PAN; przy okazji Polsk\u0105, a nie Pa\u0144stwow\u0105, jak s\u0142ysz\u0119 i czytam niekiedy w mediach), mia\u0142o miejsce 23 stycznia 1959 roku. Jednocze\u015bnie prezydium PAN nada\u0142o stacji imi\u0119 Antoniego Boles\u0142awa Dobrowolskiego, wybitnego polskiego geofizyka, specjalisty od \u015bniegu i lodu, badacza Antarktyki i autora obszernej monografii <em>Naturalna historia \u015bniegu<\/em>. Tak narodzi\u0142a si\u0119 pierwsza polska stacja antarktyczna<\/p><p>Pow\u00f3d przekazania nam stacji Oazis by\u0142 zasadniczo jeden. Zwi\u0105zek Radziecki, politycznie osamotniony w walce z blokiem kraj\u00f3w zachodnich o wp\u0142ywy na Antarktydzie, zach\u0119ca\u0142 inne kraje do wsp\u00f3\u0142pracy na sz\u00f3stym kontynencie. Na posiedzeniu SCAR w Moskwie w roku 1958 zaproponowano uczonym z Danii i Polski udzia\u0142 w kolejnej Sowieckiej Wyprawie Antarktycznej (SAE, po rozpadzie ZSRR przemianowan\u0105 na RAE). W\u0142adza polityczna ZSRR zaaprobowa\u0142a jednak tylko kandydata z bratniej Polski. Dla wzmocnienia pozycji PRL jako sojusznika w przygotowywanym Traktacie Antarktycznym do\u0142o\u017cono nam pod choink\u0119 jeszcze stacj\u0119 Oazis, nota bene troch\u0119 k\u0142opotliw\u0105 w utrzymaniu, bo nie le\u017c\u0105c\u0105 na szlaku od Mirnego (pierwszej stacji radzieckiej) do budowanych w tym czasie w g\u0142\u0119bokim interiorze stacji Wostok i Konsomolskaja. Taka stacja off-the-trail.<\/p><p>Zwiedzamy oba budynki i ju\u017c wiemy, \u017ce \u0142atwo nie b\u0119dzie. Panuje w nich nie\u0142ad i zimna, niszcz\u0105ca wilgo\u0107, spot\u0119gowana warstwami lodu i \u015bnie\u017cnymi zaspami. Decydujemy o przeznaczeniu \u201eWarszawy\u201d na baz\u0119 g\u0142\u00f3wn\u0105, gdy\u017c jest w lepszym stanie ni\u017c \u201eKrak\u00f3w\u201d. Liczymy, \u017ce mo\u017ce jeszcze tej nocy uda nam si\u0119 oczy\u015bci\u0107 i dogrza\u0107 jedn\u0105 z czterech izb, aby przenocowa\u0107 pod dachem. Do tego potrzebne nam s\u0105 kontenery, w kt\u00f3rych znajduj\u0105 narz\u0119dzia i wyposa\u017cenie. Ze sob\u0105 mamy tylko namioty i \u015bpiwory oraz rzeczy osobiste, kt\u00f3re pozwol\u0105 nam przetrwa\u0107 kilka dni w rozwini\u0119tym ad hoc obozie. Jednak kontenery pozostan\u0105 przynajmniej do jutra na statku. Jak nas informuj\u0105 Rosjanie z Bunger Oazis, dalsze loty, ze wzgl\u0119d\u00f3w technicznych, zosta\u0142y dzi\u015b odwo\u0142ane.<\/p><p>Nocujemy wi\u0119c w namiotach albo, jak Wojtek, pod go\u0142ym niebem. W og\u00f3lno\u015bci, nie jestem amatorem nocowania w namiocie, szczeg\u00f3lnie na kamienistym gruncie w czasie lodowatej wichury, ale przytulam si\u0119 do Antarktydy, prosz\u0105c j\u0105 o wyrozumia\u0142o\u015b\u0107. Odpowiada uprzejmo\u015bci\u0105 i przykr\u0119ca nieco kurek z wiatrem, cho\u0107 zapomina o w\u0142\u0105czeniu cho\u0107by lekkiego ogrzewania. Rano budz\u0119 si\u0119 z letargicznego snu. W namiocie jest nieco cieplej, bo nad ranem wyjrza\u0142o s\u0142o\u0144ce. Wsp\u00f3lnie jemy to, co zabrali\u015bmy ze statku, popijaj\u0105c letni\u0105 ju\u017c herbat\u0105 z termosu. W ko\u0144cu przylatuje helikopter, zrzucaj\u0105c nam, z dwugodzinnym odst\u0119pem, upragnione kontenery. Wyci\u0105gamy sprz\u0119t i wyposa\u017cenie. Adam uruchamia generator pr\u0105du, Wojtek i Monika szykuj\u0105 ma\u0142y pokoik w \u201eWarszawie\u201d, abym m\u00f3g\u0142 przespa\u0107 w nim kolejn\u0105 noc. Odgrywam jeszcze chojraka, \u017ce przecie\u017c mog\u0119 spa\u0107 w namiocie r\u00f3wnie\u017c kolejne noce, ale g\u0142\u0119boko w duszy jestem wdzi\u0119czny wsp\u00f3\u0142towarzyszom za trosk\u0119 o moje samopoczucie. K\u0142ad\u0119 si\u0119 spa\u0107 na \u0142\u00f3\u017cku polowym, w otulinie wysokog\u00f3rskiego \u015bpiwora, z poduszk\u0105 pod g\u0142ow\u0105. M\u0142odzie\u017c \u015bpi w namiotach.<\/p><p>Jutro opowiem, jak odbudowali\u015bmy \u201eWarszaw\u0119\u201d.<\/p><cite><em>Przes\u0142ane przez Marka Lewandowskiego<\/em><\/cite><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W kolejnym wpisie poznacie nieco kulisy przekazania Polsce Stacji Oazis, przemianowanej w 1959 roku na plac\u00f3wk\u0119 imienia wybitnego polskiego badacza Antarktyki Antoniego Boles\u0142awa Dobrowolskiego, oraz pierwsze wra\u017cenia z dotarcia do Oazy Bungera.<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[73],"tags":[],"class_list":["post-2665","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2665","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2665"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2665\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2677,"href":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2665\/revisions\/2677"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2665"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2665"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrowolski.igf.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2665"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}