Historia

W 1947 r. podczas wyprawy marynarki wojennej USA pod dowództwem adm. Richarda E. Byrda, kmdr ppor. David E. Bunger odkrył wolną od lodu i śniegu oazę o powierzchni około 1000 km2, odsłaniającą znaczny obszar skalistego podłoża Antarktydy.

Dziewięć lat później, na brzegu jeziora Figurowego, ZSRR zbudował stałą stację o nazwie Oazis. W 1958 r. stacja, składająca się z dwóch drewnianych budynków (ok. 20 m2 każdy) i kilku mniejszych zabudowań, została przekazana Polsce (formalnie w grudniu 1958, technicznie w styczniu 1959). Stacja została nazwana imieniem polskiego geofizyka, meteorologa i polarnika, prof. Antoniego B. Dobrowolskiego.

W kolejnych latach Polska zorganizowała, przy wsparciu logistycznym Radzieckiej Ekspedycji Antarktycznej (REA), trzy ekspedycje badawcze, trwające po kilka tygodni, co zaowocowało szeregiem publikacji naukowych dotyczących podstawowych parametrów pól potencjału geofizycznego i meteorologii. W 1987 r., około 200 m na zachód od Stacji im. Dobrowolskiego, REA zbudowała kilka nowych zabudowań i nazwała je Oazis-2. Od tego czasu Stacja im. Dobrowolskiego pozostaje w hibernacji i była tylko sporadycznie odwiedzana przez różne zespoły (ostatnio: Australijska Dywizja Antarktyczna w roku 2010 oraz w sezonie 2013-2014), a także przez rosyjski Instytut Arktyki i Antarktyki w sezonie 2007-2008 (53. Rosyjska Ekspedycja Antarktyczna).

Od 2016 r. do chwili obecnej rosyjska Polarno-Morska Ekspedycja Geologiczna (www.pmge.ru) prowadzi w rejonie rosyjskiej stacji Oazis-2 prace geologiczne, przy logistycznym wsparciu Rosyjskiej Ekspedycji Antarktycznej.

Na terenie lub w pobliżu polskiej stacji im. Dobrowolskiego znajdują się dwa obiekty wpisane na listę historycznych miejsc i pomników w Antarktyce (HSM): nr 49 – „Filar w Oazie Bungera” oraz nr 10 – „Obserwatorium Stacji Oazis”. Ponadto, na bazaltowej skale naprzeciwko stacji znajduje się symboliczna tablica upamiętniająca pierwszy rok pontyfikatu papieża Jana Pawła II.

Budynki stacji są aktualnie w dość dobrym stanie. Konieczne jest wykonanie pewnych prac związanych z ich remontem oraz organizacją prac w terenie.

Oaza Bungera jest obiecującym terenem nie tylko do badań geofizycznych i geologicznych, ale także biologicznych i geomorfologicznych. Wszystkie dziedziny nauki wciąż nie są tam w pełni zbadane.

Powrót polskich naukowców do Antarktydy Wschodniej otworzy nowe możliwości badań geofizycznych i geologicznych, umożliwiając lepsze zrozumienie budowy i historii Ziemi oraz współczesnych procesów, kształtujących skaliste oazy Antarktydy.

Powyżej: Wyprawa Antarktyczna Polskiej Akademii Nauk do Stacji im. A.B. Dobrowolskiego 1978/1979